Tussen bos Valckesteyn en polder de Kijvelanden loopt een bovengrondse hoogspanningslijn. In Poortugaal loopt de lijn langs bewoond gebied. Burgemeester en wethouders van Albrandswaard willen binnenkort de beheerder van de lijn (TenneT) verzoeken om de kabels onder de grond te leggen voor het gedeelte tussen bos Valckesteyn en de Albrandswaardsedijk. Dit heet verkabeling. De masten zullen dan ook verdwijnen. De gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel van het College. Het verzoek aan TenneT is gedaan.

Gemeente wil voorkomen dat de lijn weer wordt ingeschakeld

De hoogspanningslijn is al sinds 2018 uitgeschakeld. Het is niet helemaal zeker dat dit ook zo blijft. De mogelijkheid bestaat dat hij in de toekomst weer in bedrijf genomen wordt. Dat besluit is aan de beheerder TenneT. De gemeente heeft hier geen invloed op.

Met het verzoek aan TenneT willen we voorkomen dat de lijn in de toekomst mogelijk alsnog wordt ingeschakeld en er weer spanning op de bovengrondse leidingen komt te staan. Dan ontstaat er namelijk een magnetisch veld, dat een deel van de bebouwing langs de lijn raakt. Met het onder de grond brengen van de leidingen voorkomen we een dergelijke situatie.

Wat wil de gemeente doen met de hoogspanningslijn in Albrandswaard?

De gemeente wil de beheerder van de hoogspanningslijn, Tennet, verzoeken om de hoogspanningsleidingen die nu boven de grond hangen, onder de grond te leggen. De gemeente betaalt daarvoor een deel van de kosten. Dit is bepaald door de rijksoverheid.

Waarom wil de gemeente dit doen?

De hoogspanningslijn gaat gedeeltelijk langs bewoond gebied, vanaf bos Valckesteyn tot de Albrandswaardsedijk. De leiding is voor zover ons bekend medio 2018 door beheerder TenneT uitgeschakeld. Er staat dus al enige jaren geen spanning meer op de kabels. Het is alleen niet helemaal zeker dat dit ook zo blijft. De mogelijkheid bestaat dat de lijn in de toekomst weer in bedrijf genomen wordt. De gemeente heeft hier geen invloed op.

Uit wetenschappelijk onderzoek komen aanwijzingen dat wonen dicht in de buurt van een hoogspanningsleiding mogelijk gezondheidseffecten heeft voor kinderen. Dit kan niet met zekerheid worden vastgesteld, maar als overheid nemen we het zekere voor het onzekere.
Daarom wil ze voorkomen dat er in de toekomst een werkende hoogspanningsleiding langs bebouwing loopt. We hebben nu de gelegenheid om dit te doen.

Heeft de gemeente de bevoegdheid om dit te doen? De hoogspanningslijn is toch niet van de gemeente?

De beheerder van het hoogspanningsnet in Nederland is TenneT. In 2019 heeft de overheid bepaald dat gemeenten zelf het initiatief kunnen nemen om hoogspanningskabels in de grond te laten leggen (dit heet ‘verkabelen’). Ze heeft hiervoor enkele tracés aangewezen, waaronder de hoogspanningslijn in Albrandswaard.

De gemeente wil Tennet verzoeken de hoogspanningslijn te verkabelen. De gemeente moet een deel van de kosten dragen. Daarom vraagt ze de gemeenteraad om hiermee in te stemmen. Pas als de gemeenteraad akkoord is, kan het verzoek aan TenneT gedaan worden

Mij was nooit bekend dat de lijn uit stond. Had de gemeente me daar over moeten informeren?

Nee, de gemeente is niet de beheerder van de lijn en gaat niet over de communicatie over zaken die te maken hebben met het beheer van de hoogspanningslijn. De beheerder van de lijn is TenneT.

Had de gemeente al eerder TenneT kunnen verzoeken om verkabeling van de lijn?

Tot 2019 had de gemeente geen enkele invloed op de activiteiten van de beheerder van de hoogspanningsleidingen, TenneT. Vanaf 2019 heeft de gemeente de mogelijkheid om TenneT te verzoeken om de hoogspanningsleiding in de grond te leggen. Omdat de lijn in 2018 is uitgezet was daarvoor geen directe aanleiding.

De gemeentelijke kosten (1,5-2 miljoen euro) kunnen momenteel worden gedragen, omdat het college de raad vraagt (een deel van) de in 2020 ontvangen Eneco-gelden hiervoor te bestemmen.

Klopt het dat er gezondheidsrisico’s zitten aan het wonen in de buurt van hoogspanningsleidingen?

Hoogspanningslijnen (leidingen en masten) zorgen voor een magneetveld in hun directe omgeving. Hoe groot dat is, is afhankelijk van de sterkte van de elektriciteit die door de kabels loopt.
Er is geen eenduidig beeld rond de mogelijke gezondheidsrisico’s bij blootstelling aan magneetveldzones. Onderzoeken laten een associatie zien met een verhoogd risico op kinderleukemie, maar niet voldoende om te spreken van een ‘waarschijnlijk’ of ‘bewezen’ oorzakelijk verband. Echter, vanaf het bekend worden van een mogelijk klein risico op kinderleukemie in 2005 adviseert de overheid uit voorzorg om een bepaalde grenswaarde aan te houden. Dit geldt voor nieuwe ontwikkelingen, zoals de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen of de bouw van nieuwe woningen bij hoogspanningslijnen.

Welke beleid heeft de gemeente gevoerd ten aanzien van woningen en bijvoorbeeld scholen in de buurt van de hoogspanningslijn?

Vanaf 2005 geeft de overheid uit voorzorg het advies om een afstand van 55 meter tot de leidingen aan te houden bij de bouw van nieuwe woningen, scholen en andere voorzieningen voor kinderen. Bij nieuwbouw in de buurt van de hoogspanningsleiding in Poortugaal is dit ook gebeurd. Die afstand moet voorkomen dat in de gebouwen een te hoge magneetveldwaarde aanwezig is (meer dan 0,4 microtesla). Deze waarde wordt gezien als zeker veilig. De waarde is overigens 250 x lager dan de Europese grens.
Dit advies geldt niet voor bestaande woningen.

Is er een risico voor de gezondheid van de omwonenden als de lijn in Albrandswaard aan zou staan?

Er is geen eenduidig beeld van de gezondheidsrisico’s van magneetvelden met een hogere waarde. Er zijn aanwijzingen voor een licht verhoogd risico op leukemie bij kinderen die dichtbij hoogspanningsleidingen wonen, maar een oorzakelijk verband is niet bewezen. Zowel de landelijke overheid als de gemeente voeren daarom een voorzorgbeleid, dat betekent dat ze het zekere voor het onzekere nemen.

Dit houdt in dat de overheid vanaf 2005 adviseert om bij de bouw van nieuwe woningen, scholen en andere voorzieningen voor kinderen in de directe omgeving van hoogspanningsleidingen, een bepaalde afstand tot de leidingen aan te houden. Voor de lijn in Albrandswaard is dat 55 meter. Die afstand moet voorkomen dat in de gebouwen een te hoge magneetveldwaarde aanwezig is (meer dan 0,4 microtesla). Deze waarde wordt gezien als zeker veilig. De waarde is overigens 250 x lager dan de Europese grens.

Meer informatie hierover kunt u vinden op de website kennisplatform elektromagnetische velden.

Is de gemeente verplicht om nieuwe bewoners te informeren over de mogelijke risico’s van hoogspanningslijnen?

De gemeente heeft een algemene zorgplicht en daarin past het informeren van nieuwe bewoners over de mogelijke risico’s van bovengrondse hoogspanningslijnen of het verantwoorden waarom er geen risico’s zijn. Maar vanwege het advieskarakter van het Rijksbeleid is het niet verplicht. In Albrandswaard zijn na 2005 geen nieuwe woningen binnen de grens van 55 meter van de hoogspanningslijn gebouwd.

Heeft het verzoek aan Tennet om te verkabelen een relatie met de woningbouwopgave (o.a. locatie bos Valckesteyn) vanuit de provincie?

Het ontwikkelen van een woningbouwlocatie staat geheel los van de ontwikkeling rond de hoogspanningsleiding nu. Bij ondergronds brengen blijft het gedeelte van de leiding tussen Distripark Eemhaven en de Stationsstraat gewoon bovengronds. Dit tracé is wettelijk vastgelegd. De gemeente heeft hier geen invloed op. Mochten er nieuwe woningen gebouwd worden in de buurt van de bovengrondse leiding, dan zullen ze op voldoende afstand komen.

De hoogspanningslijn loopt langs een woonwijk. Welke overlast krijgen we als verkabeling inderdaad plaatsvindt?

Er staan geen woningen of gebouwen direct onder de leiding. Bij het ondergronds brengen van de leiding wordt deze ondergrondse leiding ingebracht in een leidingtracé. De ligging van dit tracé wordt zo gekozen dat er geen sprake meer is van een te hoge magneetveldsterkte op de gevel van de bebouwing. Dit geeft uiteraard overlast, de straat gaat open en zal worden afgesloten om de werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren. Nadat de leiding is aangebracht en weer is aangesloten wordt de bovengrondse leiding weggehaald en worden de masten gesloopt.

Als de verkabeling doorgaat, hoeveel tijd gaat dit dan kosten?

Inschatting (inclusief voorbereidingstijd): ongeveer 2 jaar.

Waar vind ik meer informatie over het onderwerp en bij wie kan ik terecht als ik vragen heb?